Chết nhanh hại hồ tiêu

T4, 03/07/2012 - 16:09

Bệnh chết nhanh do nấm Phytophthora gây ra, là bệnh nguy hiểm nhất trên cây hồ tiêu. Cây bị bệnh gây hiện tượng chết hàng loạt làm giảm năng suất, chất lượng hoặc có khi mất trắng.

(Bài viết này mang tính chất tham khảo. Kiến thức sâu sẽ được tìm thấy trong những tác phẩm chuyên khảo, quy trình do cơ quan quản lý ban hành.)


Nội dung

1. Mô tả hồ tiêu

2. Sâu bệnh hại hồ tiêu

3. Mô tả bệnh chết nhanh

4. Đặc điểm gây hại

5. Các biện pháp phòng trừ tổng hợp

6. Phụ lục

7. Tài liệu tham khảo

Mô tả hồ tiêu

Hồ tiêu tên khoa học Piper nigrum, là một loại cây leo có hoa, thân dài, nhẵn không mang lông. Thân mọc cuốn, bám vào các cây khác bằng rễ. Lá mọc cách hình dạng như lá trầu không, nhưng dài và thuôn hơn. Cây hồ tiêu có hai loại nhánh: một loại nhánh mang quả, một loại nhánh dinh dưỡng, cả hai loại nhánh đều xuất phát từ kẽ lá. Đối diện với lá là một cụm hoa hình đuôi sóc. Quả hình cầu nhỏ, trên một chùm có từ 20-30 quả. Quả còn non có màu xanh lục, sau chuyển sang màu vàng, khi chín chuyển sang mầu đỏ. Quả có một hạt duy nhất. Hồ tiêu được trồng chủ yếu để lấy quả, hạt và dùng làm gia vị dưới dạng khô hoặc tươi [1].

Sâu bệnh hại hồ tiêu

Các loại sâu bệnh chính hại cây hồ tiêu thường gặp là: bệnh chết nhanh, bệnh chết chậm, đốm lá, nhện đỏ, rệp sáp, thán thư, tuyến trùng, vàng lá,...

Mô tả bệnh chết nhanh

Bệnh chết nhanh do nấm Phytophthora gây ra. Nấm xâm nhập và gây hại ở tất cả các bộ phận của cây từ thân, lá, hoa, cổ rễ và rễ. Nhưng nguy hiểm nhất là khi nấm tấn công vào phần cổ rễ và rễ làm cho rễ bị thối, không cung cấp đủ nước và dinh dưỡng cho cây. Do đó cây bị héo nhanh, mép lá hơi co lại rồi vàng, quả nhăn nheo và khô. Thân cây bị bệnh, các mạch dẫn trong thân bị đen và rụng lá. Triệu chứng bệnh thể hiện rõ nét và điển hình nhất vào cuối mùa mưa và đầu mùa khô [2].


Đặc điểm gây hại

Nấm Phytophthora có nguồn gốc thủy sinh nên thời tiết ẩm ướt là điều kiện thích hợp để bào tử nấm sinh sản, phát triển và gây hại. Khi thời tiết khô hạn, nấm tồn tại dưới dạng bào tử vách dầy, hầu như không hoạt động. Khi mùa mưa đến chúng hoạt động trở lại, sinh sản rồi lây lan trên đồng ruộng theo nước mưa [3].

Các biện pháp phòng trừ tổng hợp

Bệnh phát triển, lây lan mạnh trong mùa mưa, nhiệt độ không khí trên dưới 30ºC. Do vậy cần tiến hành các biện pháp phòng trừ tổng hợp ngay từ đầu mùa mưa thì mới mang lại hiệu quả cao và hạn chế được mầm bệnh.

Biện pháp giống

Chọn giống có khả năng kháng bệnh tốt, không lấy giống ở những vườn đã bị bệnh.

Biện pháp canh tác

Đất trồng hồ tiêu nên chọn loại đất tơi xốp, trồng trên mô đất cao 30-50 cm. Giữa các mô đất có rãnh thoát nước.

Vệ sinh vườn thường xuyên, làm sạch cỏ dại, cắt bỏ lá già tạo cho gốc hồ tiêu luôn thông thoáng.
Sử dụng cây sống làm trụ như: cây lồng mức, keo dậu, muồng đen...

Tủ gốc hồ tiêu giúp cho bộ rễ phát triển tốt, bổ sung chất hữu cơ, tăng độ tơi xốp cho đất và tạo sự thoát nước dễ dàng hơn trong mùa mưa.

Bón phân cân đối, đặc biệt giữa phân đạm và phân kali.

Tạo môi trường thuận lợi cho nấm có ích phát triển bằng cách: không lạm dụng phân hóa học, sử dụng nhiều phân hữu cơ hoai mục (tốt nhất có trộn 30% phân gà), hoặc phân vi sinh.

Trong quá trình chăm sóc cây, tránh làm đứt rễ tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.

Các cây bị bệnh nặng cần đào bỏ, nhặt hết rễ tập trung tiêu hủy, rắc vôi 1 kg/hố để diệt mầm bệnh.
Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng nhất là vào mùa mưa để phát hiện bệnh kịp thời.

Biện pháp hoá học

Khi dùng thuốc hoá học phải tuân theo nguyên tắc 4 đúng. Các hoạt chất và thuốc thương phẩm tương ứng có thể tìm thấy trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt nam. Trước khi sử dụng xem kỹ hướng dẫn trên nhãn thuốc.

Phụ lục

Tóm tắt tính năng tác dụng, cách sử dụng một số loại thuốc trừ bệnh chết nhanh hại hồ tiêu phổ biến

Hoạt chất Copper Hydroxide

- Nhóm Đồng trừ nấm, trừ vi khuẩn

- Nhóm độc III (WHO)

- Thuốc có tác dụng bảo vệ và diệt trừ nấm

- Thuốc hấp thu đồng để phá vỡ hệ enzym của mầm bệnh

- Lượng dùng: dùng từ 250 đến 400 g ai/ha, pha trong 320 - 600 lít nước/ha

- Phun thuốc vào buổi sáng hoặc chiều mát

- Phun khi bệnh chớm xuất hiện.

- Ngừng phun thuốc trước khi thu hoạch 3 ngày

Hoạt chất Fosetyl Aluminium

- Nhóm Lân hữu cơ trừ nấm

- Nhóm độc III (WHO)

- Thuốc có tác động nội hấp. Thuốc thấm nhanh qua lá và rễ, vận chuyển hướng ngọn và xuống rễ

- Thuốc kìm hãm bào tử nảy mầm và ngăn cản sự phát triển của tản nấm

- Lượng dùng: dùng từ 1000 đến 1120 g ai/ha, pha trong 400 - 600 lít nước/ha

- Phun thuốc vào buổi sáng hoặc chiều mát

- Phun thuốc khi bệnh mới xuất hiện

- Ngừng phun thuốc trước khi thu hoạch 7 ngày

Hoạt chất Metalaxyl

- Nhóm Acylamino acid trừ nấm, nhóm Anilide trừ nấm

- Nhóm độc III (WHO)

- Thuốc có tác động nội hấp, có tác dụng bảo vệ và diệt trừ nấm. Thuốc hấp thụ nhanh vào cây qua lá, thân và rễ

- Thuốc kìm hãm sinh tổng hợp protein của nấm

- Lượng dùng: dùng từ 500 đến 700 g ai/ha, pha trong 320-400 lít nước/ha

- Phun thuốc vào buổi sáng hoặc chiều mát

- Phun thuốc khi bệnh mới xuất hiện

- Ngừng phun thuốc trước khi thu hoạch 7 ngày

Hoạt chất Phosphorous acid

- Nhóm Lân vô cơ trừ nấm

- Nhóm độc III (WHO)

- Thuốc có tác động nội hấp

- Thuốc làm tăng sức đề kháng và khả năng chống chịu bệnh của cây trồng

- Lượng dùng:

Tưới gốc cây: dùng 4 g ai/gốc cây, pha trong 4 lít nước. Tưới toàn bộ vùng rễ và đoạn thân tiếp giáp mặt đất

Song song với việc tưới gốc, tiến hành phun trên thân và lá với liều như sau: dùng 8 g ai/cây, pha trong 4 lít nước

- Phun thuốc vào buổi sáng hoặc chiều mát

- Phun thuốc khi bệnh mới xuất hiện

- Ngừng phun thuốc trước khi thu hoạch 7 ngày

Việc tưới gốc và phun trên lá phải tiến hành 3 lần, mỗi lần cách nhau 10 ngày
Sau khi phun lần 3 khoảng 15 ngày tiến hành chăm sóc vườn hồ tiêu như bình thường


Biên soạn: Phạm Thị Thuỳ Linh, ACC

 

Tài liệu tham khảo

1. http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_ti%C3%AAu

2. http://giacaphe.com/15893/benh-chet-nhanh-chet-cham-cua-tieu.html

3. http://www.dostbinhphuoc.gov.vn/pages/ViewNewMoi.aspx?ID=1811&Type=2

4. http://www.alanwood.net/pesticides/index.html

5. http://sitem.herts.ac.uk/aeru/footprint/en/Reports/8.htm

6. The pesticide manual, 2010

X
Hãy điền tên đăng nhập ở Hội bảo vệ thực vật của bạn.
Enter the password that accompanies your username.
Đang nạp